26-06-2025 It Debat
Vul het begin/eind-tijdstip in van het moment dat je wilt exporteren, óf gebruik onderstaande knoppen om de huidige tijd in de video in te vullen.
Agendapunt 1 Opening
J.G. Kramer - Voorzitter raad
J.G. Kramer - Voorzitter raad
Agendapunt 2 Debat - Kadernota 2026 - 2029
Kadernota 2026-2029: Gemeente Noardeast-Fryslân Stelt Zich Voor Grote Uitdagingen
Samenvatting
Het raadsvoorstel van de gemeente Noardeast-Fryslân betreft de goedkeuring van de Kadernota 2026-2029, die dient als basis voor de begroting van 2026. De nota schetst een financieel perspectief waarbij de jaren 2026 en 2027 een positief saldo laten zien, terwijl 2028 en 2029 een negatief saldo voorspellen. De financiële positie van de gemeente blijft kwetsbaar, waardoor er kritisch gekeken moet worden naar de balans tussen inkomsten en uitgaven. De Kadernota voldoet aan de eisen van financieel toezicht en legt de contouren vast voor de conceptbegroting 2026, die voor 15 november 2025 moet worden vastgesteld. Er zijn bezuinigingen en nieuwe beleidsmaatregelen voorgesteld om de financiële weerbaarheid te verbeteren. De raad heeft op 3 juli 2025 ingestemd met de Kadernota als kader voor de op te stellen begroting.
Kadernota 2026-2029: Gemeente Noardeast-Fryslân Stelt Har Foar Grutte Utdagingen
Samenvatting
It riedsfoarstel fan de gemeente Noardeast-Fryslân giet oer de goedkarring fan de Kadernota 2026-2029, dy't tsjinnet as basis foar de begrutting fan 2026. De nota sketst in finansjeel perspektyf wêrby't de jierren 2026 en 2027 in posityf saldo sjen litte, wylst 2028 en 2029 in negatyf saldo foarsizze. De finansjele posysje fan de gemeente bliuwt kwetsber, wêrtroch der kritysk sjoen wurde moat nei de balâns tusken ynkomsten en útjeften. De Kadernota foldocht oan de easken fan finansjeel tafersjoch en leit de kontueren fêst foar it konseptbegrutting 2026, dy't foar 15 novimber 2025 fêststeld wurde moat. Der binne besunigings en nije beliedsmjittige maatregels foarsteld om de finansjele wjerstân te ferbetterjen. De ried hat op 3 july 2025 ynstimd mei de Kadernota as kader foar de op te stellen begrutting.
-
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
De titel van het voorstel is "Kadernota 2026". Het voorstel schetst het financieel perspectief van de gemeente Noardeast-Fryslân voor de jaren 2026-2029. De Kadernota toont een positief saldo voor 2026 en 2027, maar een negatief saldo voor 2028 en 2029. Het doel is om de financiële situatie te stabiliseren door een kritische balans tussen inkomsten en uitgaven te behouden. De nota dient als basis voor de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029, waarbij prioriteiten worden gesteld om de doelstellingen van het coalitieakkoord te realiseren en te voldoen aan het financieel toezicht van de provincie.
Volledigheid van het Voorstel:
Het voorstel is redelijk volledig, aangezien het een gedetailleerd financieel overzicht biedt en de belangrijkste financiële uitdagingen en risico's identificeert. Het bevat ook een bezuinigingslijst en een overzicht van nieuw beleid.
Rol van de Raad:
De raad moet instemmen met de Kadernota als kader voor de op te stellen begroting 2026. Dit besluit legt de basis voor de verdere ontwikkeling van de begroting en meerjarenraming.
Politieke Keuzes:
De raad moet keuzes maken over prioritering van activiteiten en bestedingsrichtingen, vooral gezien de financiële kwetsbaarheid in de komende jaren. Er moeten beslissingen worden genomen over bezuinigingen en investeringen in bijvoorbeeld parkeergelegenheid, onderwijshuisvesting en sportaccommodaties.
SMART en Inconsistenties:
Het voorstel is specifiek en meetbaar in termen van financiële cijfers en doelen. Echter, de lange termijn onzekerheden en afhankelijkheid van rijksbeleid maken het minder realistisch en tijdgebonden. Er zijn geen duidelijke inconsequenties, maar de afhankelijkheid van toekomstige bezuinigingen en rijksbijdragen introduceert onzekerheid.
Besluit van de Raad:
De raad moet besluiten om in te stemmen met de Kadernota 2026-2029 als kader voor de op te stellen begroting 2026.
Participatie:
Er wordt een persbericht opgesteld in samenwerking met de Eenheid Communicatie, maar er is geen specifieke vermelding van bredere participatie van burgers of andere belanghebbenden.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid wordt niet expliciet genoemd als een relevant onderwerp in dit voorstel.
Financiële Gevolgen:
De financiële gevolgen zijn significant, met een positief saldo voor 2026 en 2027, maar een negatief saldo voor 2028 en 2029. Er wordt aangegeven dat de financiële positie kwetsbaar blijft en dat er bezuinigingen nodig zijn. De dekking komt deels uit bezuinigingen en rijksbijdragen, maar er is onzekerheid over toekomstige financiële stabiliteit.Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Kadernota 2026-2029 Financieel perspectief Begroting 2026 Meerjarenraming 2027-2029 Bezuinigingen Financieel toezicht Structureel saldo Inkomsten en uitgaven Provincie Fryslân CoalitieakkoordVerfijning van de zoekopdracht:
Dossier maken -
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
De titel van de motie is "Alliantie Schooltuinen". De motie benadrukt het belang van gezond eten, biodiversiteit en ervaringsgericht onderwijs voor basisschoolkinderen in de gemeente Noardeast-Fryslân. Het stelt voor om deze doelen te verwezenlijken via het initiatief "Alliantie Schooltuinen" en de jaarlijkse campagne "Week van de Schooltuin". De motie verzoekt het college om basisscholen actief te ondersteunen bij deelname aan deze initiatieven en om de campagne jaarlijks onder de aandacht te brengen via gemeentelijke kanalen.
Volledigheid van het Voorstel:
De motie is redelijk volledig in zijn opzet. Het benoemt de doelen, de voordelen van deelname, en de rol van de gemeente. Echter, het mist specifieke details over de uitvoering en de betrokken partijen.
Rol van de Raad:
De raad heeft de rol om de motie te bespreken, te amenderen indien nodig, en uiteindelijk te stemmen over de aanneming ervan. De raad moet ook toezicht houden op de uitvoering door het college.
Politieke Keuzes:
De raad moet beslissen of zij de prioriteit willen geven aan educatieve en ecologische initiatieven zoals schooltuinen. Dit kan invloed hebben op de toewijzing van middelen en de focus van gemeentelijke campagnes.
SMART en Inconsistenties:
De motie is niet volledig SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden). Het is specifiek en acceptabel, maar mist meetbare doelen, een tijdsgebonden plan en een realistische inschatting van de benodigde middelen.
Besluit van de Raad:
De raad moet beslissen of zij de motie aannemen en daarmee het college opdracht geven om de voorgestelde acties uit te voeren.
Participatie:
De motie impliceert participatie door basisscholen en de gemeente, maar specificeert niet hoe deze participatie vorm krijgt of hoe andere belanghebbenden betrokken worden.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid is een relevant onderwerp, gezien de focus op biodiversiteit en gezond eten. De motie draagt bij aan ecologische bewustwording en duurzame educatie.
Financiële Gevolgen:
De motie stelt dat er geen structurele investeringen nodig zijn, mits de gemeente grond, contacten en communicatie inzet. Er wordt echter niet gedetailleerd aangegeven hoe eventuele kosten worden gedekt of welke middelen precies nodig zijn.Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Alliantie Schooltuinen Week van de Schooltuin Basisskoallebern Sûn iten Bioferskaat Underwiis Gouden Wortel PR Bewustwurding SkoaltunenVerfijning van de zoekopdracht:
Dossier maken -
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
De titel van de motie is "Diele is duorsum" (Delen is duurzaam). De motie richt zich op het bevorderen van deelinitiatieven in de gemeente Noardeast-Fryslân. Het erkent dat steeds meer inwoners goederen, vervoer en voorzieningen delen, wat bijdraagt aan duurzaamheid en onderlinge verbondenheid. De motie stelt dat veel van deze initiatieven onzichtbaar blijven voor inwoners. Het college wordt verzocht om bestaande deelinitiatieven in kaart te brengen via dorpscontactpersonen en communicatiekanalen, deze zichtbaar te maken op de gemeentelijke website, en de boodschap 'delen is duurzaam' te integreren in de gemeentelijke duurzaamheidscommunicatie.
Oordeel over de volledigheid:
De motie is redelijk volledig in zijn opzet. Het identificeert het probleem (onzichtbaarheid van deelinitiatieven) en biedt concrete stappen om dit aan te pakken. Echter, het mist specifieke details over hoe de zichtbaarheid precies vergroot zal worden en hoe de effectiviteit van deze maatregelen gemeten zal worden.
Rol van de raad:
De rol van de raad is om de motie te beoordelen, te bespreken en te stemmen over de aanneming ervan. De raad fungeert als besluitvormend orgaan dat het college kan verzoeken om actie te ondernemen.
Politieke keuzes:
De raad moet beslissen of het bevorderen van deelinitiatieven een prioriteit is en of de voorgestelde aanpak de juiste is. Er moet ook overwogen worden of de boodschap 'delen is duurzaam' voldoende aansluit bij de bredere duurzaamheidsdoelen van de gemeente.
SMART en Inconsistenties:
De motie is gedeeltelijk SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden). Het is specifiek en acceptabel, maar mist meetbare doelen en een tijdsbestek voor uitvoering. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar de motie kan concreter zijn in termen van meetbare resultaten.
Besluit van de raad:
De raad moet besluiten of de motie wordt aangenomen of verworpen. Dit besluit bepaalt of het college de gevraagde acties moet uitvoeren.
Participatie:
De motie benadrukt participatie door gebruik te maken van dorpscontactpersonen en bestaande communicatiekanalen om deelinitiatieven in kaart te brengen en te promoten.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid is een centraal thema in de motie, aangezien het delen van middelen wordt gepresenteerd als een manier om bij te dragen aan circulaire doelen en duurzaamheid.
Financiële gevolgen:
De motie suggereert dat de zichtbaarheid van deelinitiatieven kan worden vergroot zonder extra kosten, door gebruik te maken van bestaande structuren. Er worden geen specifieke financiële gevolgen of dekkingsvoorstellen genoemd.Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Dielinisjativen Duorsumens Mienskip Sirkulêre doelen Arkbieb Ruilkasten Autodielen Sjochberens Doarpskontaktpersoanen KommunikaasjekanalenVerfijning van de zoekopdracht:
Dossier maken -
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
De titel van de motie is "Lokale preventieve structuur ophelje". De motie stelt voor om binnen de gemeente Noardeast-Fryslân een preventieve structuur te versterken door bestaande dorps- en wijkagenda's uit te breiden met onderdelen over preventieve signalen en behoeften op het gebied van welzijn, jeugd, zorg, armoede en leefbaarheid. Dit moet samen met lokale partijen worden ingevuld. Jaarlijks moet er per dorp of wijk gerapporteerd worden over de opgehaalde preventieve behoeften en de gemeentelijke of lokale reacties daarop. De raad moet hierover geïnformeerd worden om inzicht te krijgen in het bereik en effect van deze structuur.
Oordeel over de volledigheid:
Het voorstel is redelijk volledig. Het beschrijft de context, de bestaande structuren en de gewenste acties. Echter, het mist specifieke details over de implementatie en de betrokkenheid van alle relevante partijen.
Rol van de raad:
De raad heeft de rol om de motie te beoordelen, goed te keuren en toezicht te houden op de uitvoering ervan. De raad moet ook geïnformeerd worden over de voortgang en resultaten.
Politieke keuzes:
De raad moet beslissen of ze prioriteit willen geven aan preventieve maatregelen binnen de bestaande structuren en of ze bereid zijn om de benodigde bewustwording en prioritering te ondersteunen zonder extra financiële middelen.
SMART en Inconsistenties:
Het voorstel is deels SMART. Het is specifiek en meetbaar in termen van jaarlijkse rapportage, maar mist tijdsgebonden elementen voor de implementatie. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar de haalbaarheid zonder extra kosten kan een punt van discussie zijn.
Besluit van de raad:
De raad moet beslissen of ze de motie aannemen en daarmee het college verzoeken de voorgestelde acties uit te voeren.
Participatie:
De motie benadrukt participatie door lokale partijen zoals dorpsbelangen, dorpshuizen en vrijwilligers te betrekken bij het invullen van de agenda's.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid is niet expliciet genoemd, maar het versterken van sociale cohesie en preventie kan bijdragen aan een duurzame gemeenschap.
Financiële gevolgen:
De motie stelt dat het opzetten van een preventieve bril op bestaande processen geen extra geld hoeft te kosten, maar vraagt wel om bewustwording en prioritering. Er worden geen specifieke financiële gevolgen of dekkingsvoorstellen genoemd.Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Lokale previntieve structuur Mienskip en sociale samenhang Preventieve signalen Dorpen- en wijkcontactpersonen Beleidsadviseurs Subsidie-infrastructuur Overlegstructuren Bewustwording en prioritering Lokale partijen Rapportage per dorp of wijkVerfijning van de zoekopdracht:
Dossier maken -
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
De titel van de motie is "Stoppen met verdere ontwikkeling van een AZC in Noardeast-Fryslân." De motie roept op om te stoppen met de ontwikkeling van een asielzoekerscentrum (AZC) in de gemeente Noardeast-Fryslân. Het college is momenteel bezig met de ontwikkeling van een AZC, wat kosten met zich meebrengt en druk legt op de gemeentelijke middelen. Er zijn zorgen over de maatschappelijke inpasbaarheid en de druk op lokale voorzieningen. De motie stelt dat er geen wettelijke noodzaak meer is voor een permanent AZC en dat het stoppen van de plannen financiële stabiliteit kan bieden. Het college wordt opgeroepen om de ontwikkeling te stoppen en de raad te informeren over de financiële gevolgen.
Oordeel over de volledigheid:
De motie is redelijk volledig in de zin dat het de huidige situatie, de zorgen en de gewenste actie duidelijk beschrijft. Echter, het biedt geen gedetailleerde analyse van de maatschappelijke impact of alternatieve oplossingen voor de opvang van asielzoekers.
Rol van de raad:
De rol van de raad is om te beslissen over het al dan niet aannemen van de motie. De raad moet de argumenten voor en tegen de ontwikkeling van het AZC afwegen en een besluit nemen dat in lijn is met de belangen van de gemeente en haar inwoners.
Politieke keuzes:
De raad moet kiezen tussen het ondersteunen van de ontwikkeling van een AZC, met de bijbehorende kosten en maatschappelijke impact, of het stoppen van de ontwikkeling om financiële middelen vrij te maken en mogelijke maatschappelijke onrust te vermijden.
SMART en Inconsistenties:
De motie is specifiek en meetbaar in termen van de actie die wordt gevraagd (stoppen met de ontwikkeling van het AZC). Het is echter minder specifiek over de lange-termijn gevolgen en alternatieven. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar de motie mist een gedetailleerd plan voor de financiële verwerking.
Besluit van de raad:
De raad moet besluiten of de motie wordt aangenomen of niet. Dit besluit bepaalt of de ontwikkeling van het AZC wordt stopgezet.
Participatie:
De motie vermeldt geen specifieke vormen van participatie van inwoners of belanghebbenden in het besluitvormingsproces.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid wordt niet expliciet genoemd als een relevant onderwerp in deze motie.
Financiële gevolgen:
De motie wijst op de financiële druk die de ontwikkeling en exploitatie van een AZC met zich meebrengt. Het stoppen van de ontwikkeling zou bijdragen aan begrotingsruimte en financiële stabiliteit. Er wordt gevraagd om de financiële verwerking hiervan in de eerstvolgende begrotingswijziging op te nemen, maar er is geen gedetailleerd financieel plan opgenomen.Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
AZC (asielzoekerscentrum) Ontwikkeling Projectkosten Begroting Maatschappelijke inpasbaarheid Draagkracht Begrotingsruimte Financiële stabiliteit Permanente vestiging BegrotingswijzigingVerfijning van de zoekopdracht:
Dossier maken -
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
De motie is getiteld "Volledige schrapping budget huisvesting extra statushouders boven de taakstelling." Het voorstel roept op tot het schrappen van het volledige budget van € 1.100.000 dat is gereserveerd voor de huisvesting van extra statushouders boven de taakstelling. Dit bedrag is onderdeel van de bezuinigingen voor 2026-2029, waarbij al € 750.000 was voorgesteld om te bezuinigen. De motie stelt dat het financieel onverantwoord is om extra middelen te reserveren voor dit doel in tijden van bezuinigingen en dat het schrappen van het volledige bedrag ruimte biedt voor verlichting op andere beleidsvelden die directer ten goede komen aan de inwoners.
Volledigheid van het Voorstel:
Het voorstel is redelijk volledig in termen van financiële specificaties en de redenatie achter de bezuiniging. Echter, het mist details over de gevolgen voor de statushouders en eventuele alternatieve oplossingen.
Rol van de Raad:
De raad moet beslissen of ze akkoord gaan met het schrappen van het volledige budget voor de huisvesting van extra statushouders boven de taakstelling. Ze moeten de motie goedkeuren of verwerpen.
Politieke Keuzes:
De raad moet kiezen tussen het ondersteunen van de bezuiniging op de huisvesting van extra statushouders en het behouden van middelen voor andere beleidsvelden. Dit kan invloed hebben op de sociale cohesie en de integratie van statushouders.
SMART en Inconsistenties:
Het voorstel is specifiek en meetbaar in termen van het financiële bedrag dat geschrapt moet worden. Het is echter niet tijdgebonden en mist specifieke doelen voor de herbestemming van de middelen. Er zijn geen duidelijke inconsistenties, maar er is een gebrek aan detail over de impact op de betrokkenen.
Besluit van de Raad:
De raad moet besluiten of ze de motie aannemen of verwerpen. Dit besluit heeft directe gevolgen voor de begroting en de prioriteiten van de gemeente.
Participatie:
Het voorstel vermeldt niets over participatie van de betrokkenen, zoals statushouders of maatschappelijke organisaties, bij het nemen van deze beslissing.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid wordt niet expliciet genoemd in het voorstel. De focus ligt voornamelijk op financiële overwegingen.
Financiële Gevolgen:
Het voorstel heeft directe financiële gevolgen door het schrappen van € 1.100.000 uit de begroting. Er wordt gesuggereerd dat dit bedrag kan worden herbestemd naar andere beleidsvelden, maar er is geen specifieke dekking of herbestemming aangegeven.Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Huisvesting Statushouders Bezuinigingen Budget Taakstelling Begroting Beleidsvelden Inwoners Verlichting MiddelenVerfijning van de zoekopdracht:
Dossier maken -
Analyse van het document
Titel en Samenvatting:
De titel van de motie is "Structureel opnemen van Dorpen- en Wijkenfonds". De motie stelt voor om het Dorpen- en Wijkenfonds, dat tot 2026 incidenteel is geraamd, vanaf 2027 structureel op te nemen in de meerjarenbegroting van de gemeente Noardeast-Fryslân. Het fonds heeft bewezen effectief te zijn in het bevorderen van leefbaarheid, sociale samenhang en eigenaarschap in dorpen en wijken. De motie benadrukt de behoefte aan continuïteit en zekerheid voor inwoners en dorpsbelangen en roept het college op om structurele dekking te vinden voor een jaarlijks bedrag van € 350.000 in de Programmabegroting 2026–2029.
Volledigheid van het Voorstel:
De motie is redelijk volledig, aangezien het de noodzaak, voordelen en financiële implicaties van het structureel opnemen van het fonds duidelijk uiteenzet. Echter, het biedt geen gedetailleerd plan voor hoe de structurele dekking precies gerealiseerd zal worden.
Rol van de Raad:
De rol van de raad is om de motie te bespreken, te stemmen en een besluit te nemen over het al dan niet structureel opnemen van het Dorpen- en Wijkenfonds in de meerjarenbegroting.
Politieke Keuzes:
De raad moet beslissen of ze het Dorpen- en Wijkenfonds als een structurele uitgave willen opnemen, wat impliceert dat er mogelijk andere uitgaven moeten worden heroverwogen of dat er nieuwe inkomstenbronnen moeten worden gevonden.
SMART en Inconsistenties:
De motie is specifiek en meetbaar in termen van het bedrag (€ 350.000) en de tijdlijn (vanaf 2027). Het is echter minder specifiek over hoe de structurele dekking gerealiseerd zal worden, wat een mogelijke inconsistentie is.
Besluit van de Raad:
De raad moet beslissen of ze de motie aannemen en het fonds structureel in de begroting opnemen, of dat ze het voorstel afwijzen.
Participatie:
De motie benadrukt het belang van participatie door te wijzen op de positieve effecten van het fonds op bewonersinitiatieven en sociale samenhang.
Duurzaamheid:
Duurzaamheid wordt niet expliciet genoemd in de motie, maar het versterken van de leefbaarheid en sociale samenhang kan indirect bijdragen aan duurzame gemeenschappen.
Financiële Gevolgen:
De motie vraagt om een jaarlijkse structurele uitgave van € 350.000 vanaf 2027. Het geeft aan dat er structurele dekking moet worden gevonden, maar specificeert niet hoe dit gedekt zal worden, wat een belangrijk aandachtspunt is voor de raad.Dossier vormen
Typ of selecteer een zoekterm, voeg optioneel een of meer alternatieven toe (komma gescheiden) en verfijn de zoekopdracht naar behoefte met extra zoektermen.
Dorpen- en Wijkenfonds Leefbaarheid Bewonersinitiatief Sociale samenhang Eigenaarschap Continuïteit Structurele borging Meerjarenbegroting Programmabegroting BegrotingscyclusVerfijning van de zoekopdracht:
Dossier maken